على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

3270

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

از آذربايجان ما بين تبريز و رود ارس . مرنعة ( marna'at ) ا . ع . آوازهاى بازارى . و وسعت و فراخى و خصب و مرغزار و قطعه‌اى از صيد و از شراب و طعام . و فراهم آمد نگاه خصومت و مانند آن و دربارهء زن احمق وقتىكه صاحب ثروت شود مىگويند : وقعت فى مرنعة فعثى بصيغة الامر من عاث يعيث اذا افسد . مرنق ( morannaq ) ص . ع . طائر مرنق : مرغ بال شكسته . مرنق ( moranneq ) و مرنقة ( moranneqat ) ص . ع . تاريك چشم از گرسنگى . يق : لقيت فلانا مرنقة عيناه . مرنگ ( marang ) ا . پ . نام قلعه‌اى در هندوستان كه مرنج نيز گويند . مرنگو ( marangu ) ا . پ . خارپشت بزرگ تيرانداز . مرو ( marv ) ا . پ . يك نوع گياهى خوشبوى . و سنك آتش‌زنه . و نام شهرى در خراسان . مرو ( marv ) ا . ع . ج . مروة . مرو ( marv ) ا . ع . نوعى از رياحين . و نام شهرى در خراسان و نسبت بسوى . مروى ( marviyy ) و ( maraviyy ) و مروزى باشد . مرو ( maro ) پ . كلمهء نهى از رفتن يعنى بمان و حركت مكن . مروء ( moru ' ) ع . ج . مرئ . مروا ( marv ) ا . پ . فال نيك . و دعاى خير . و مرواى نيك : فال نيك . و نام لحن بيست و دويم از سى لحن باربد . مروأة ( morov'at ) م . ع . مروء مروأة و مروة و مرؤة ( از باب گرء ) : صاحب مروت و مردى شد . مرواريد ( morv rid ) ا . پ . يك نوع مادهء صلب و سخت و سپيد تابان كه در درون بعضى صدفها متشكل مىگردد . و يكى از گوهرها مىباشد و مرواريد بستن : خدمت و منصب نو يافتن و ترقى در احوال بهم رسيدن . و خجل و شرمنده شدن و خجالت كشيدن . و مرواريد ناسفته : مرواريدى كه سوراخ نشده باشد . و دوشيزه و باكره و سخن بكر كه تاكنون كسى نگفته باشد . و آب مرواريد : بيمارى كه از پيرى در چشم پديد مىآيد و چشم نابينا مىگردد . مرواريدى ( morv ridi ) ص . پ . منسوب بمرواريد و هر چيزى كه به شكل و هيئت مرواريد باشد . مروان ( marv n ) ا . ع . نام كوهى و از اعلام تازيان است . و مروان ابن الحكم بن العاص : چهارمين خليفهء اموى كه در سال 64 هجرى مردم شام با وى بيعت كردند و در 65 زن او كه مادر خالد بن يزيد بود وى را خفه كرد و مدت نه ماه و چند روز بيش خلافت ننمود . و مروان بن محمد بن مروان بن الحكم بن العاص : چهاردهمين خليفهء اموى در سال 132 هجرى در حوالى رود نيل بدست سپاه سفاح كشته شد . و خلافت بنى اميه سپرى گرديد در حالتى كه پنج سال و چند ماه خلافت كرده بود . مروب ( mervab ) ا . ع . خنور و يا مشكى كه در آن شير مىخوابانند . ج : مراوب . مروب ( moravvab ) ص . ع . سقاء مروب : مشك شير خوابانيده . المثل : اهون مظلوم سقاء مروب . مروة ( marvat ) ا . ع . سنك سپيد درخشان كه از آن آتش گيرند . و سخت‌ترين سنگها . ج : مرو . و نام كوهى به مكه . مرؤة ( moro'at ) و مروة ( morovvat ) م . ع . ر . مروأة . مروت ( maru't ) ا . ع . زمين پيوسته نم‌دار كه هيچ نروياند . مروت ( morut ) ع . ج . مرت . مروت ( morovvat ) ا . پ . مأخوذ از تازى - مردى و دليرى و مردانگى و دلاورى و توانائى و جوانمردى . و انسانيت . و ملاطفت و نرم‌دلى . و همت . و سخاوت . و انصاف . و بىمروت : بىانسانيت و بد خلق و بىآزرم و بىادب و درشت و سخت‌دل و بىانصاف . مروت ( marrut ) ا . ع . نام رودبارى . و نام شهرى مرتازيان را . مروتة ( morutat ) ا . ع . بىگياهى زمين . و تنكى و كمى ابرو و حاجب . مروث ( marvas ) ا . ع . روده‌اى از ستور كه در آن دبر است . مروج ( moruj ) ع . ج . مرج . مروج ( moravvaj ) ص . ع . روائى يافته . مروج ( moravvej ) ص . ع . روائى دهنده . مروج ( moravvej ) ا . پ . مأخوذ از تازى - ترويج دهنده و روائى دهنده و آنكه سبب شود روائى و انتشار چيزى را . و مروج علوم : روائى دهنده و منتشركنندهء علوم . مروح ( maruh ) ص . ع . شادمانى و نشاطآور . و فرس مروح : اسب شادمان و خوش خرام . و قوس مروح : كمان خوش‌آيند . از خوبى ساخت آن و كمان نيك تيرگزار . و غدير مروح : غدير باد رسيده شده . مروح ( mervah ) ع . ج . مروحة . مروح ( moravvah ) ص . ع . دهن مروح : روغن خوش‌بوى يافته . مروح ( moravveh ) ا . ع . فروشندهء خوشبوى و عطر فروش . مروحة ( marvahat ) ا . ع . بيابان